Różnice indywidualne w skłonności do kupowania impulsywnego. Konstrukcja i walidacja skali pomiarowej

Autor

  • Agata Gąsiorowska Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej, Wydział Zamiejscowy we Wrocławiu

DOI:

https://doi.org/10.14659/PJOEP.2013.04.01

Słowa kluczowe:

kupowanie impulsywne, różnice indywidualne, kwestionariusz

Abstrakt

Dotychczasowe badania nad zakupami impulsywnymi sugerują istnienie indywidualnych różnic w zakresie skłonności do takiego sposobu kupowania. Niniejszy artykuł prezentuje wyniki badań, których celem była konstrukcja i weryfikacja wielowymiarowej skali do pomiaru skłonności do kupowania impulsywnego (SKI). Skala ta składa się z pięciu podwymiarów, reprezentujących emocje związane z zakupami, poczucie nacisku podczas zakupów, przyjemność z nich czerpaną, odczuwanie żalu pozakupowego i brak rozwagi podczas kupowania. Do weryfikacji struktury czynnikowej nowej skali wykorzystano zarówno eksploracyjną, jak i konfirmacyjną analizę czynnikową. Wyniki badań walidacyjnych przeprowadzonych na kilku zróżnicowanych grupach osób badanych wskazują na zadowalającą rzetelność nowej skali, ocenianą jako spójność wewnętrzna i stabilność bezwzględna, oraz na jej dobrą trafność zewnętrzną.

Bibliografia

Baumeister, R.F. (2002). Yielding to temptation: self control failure, impulsive purchasing, and consumer behavior. Journal of Consumer Research, 28(4), 670-676.

Baumgartner, H ., Steenkamp, J.B.E.M. (1996). Exploratory consumer buying behavior: Conceptualization and measurement. International Journal of Research in Marketing, 13, 121-137.

Beatty, S.E., Ferrell, M.E. (1998). Impulse buying: modeling its precursors. Journal of Retailing, 74(2), 169-191.

Bellenger, D.N., Korgaonkar, P.K. (1980). Profiling the recreational shopper. Journal of Retailing, 56, 77-92.

Bellenger, D.N., Robertson, D.H., H irschman, E.C. (1978). A pragmatic concept of impulse purchasing to guide in-store promotion. Journal of Advertising Research, 18, 15-18.

Boedeker, M. (1995). O ptimum stimulation level and recreational shopping tendency. European Advances in Consumer Research, 2, 372-380.

Brzeziński, J. (1978). Metodologiczne i psychologiczne wyznaczniki procesu badawczego w psychologii, Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza.

Brzeziński, J. (1999). Metodologia badań psychologicznych, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Chalvatzis, D., Michaelidou, N . (2008). Using O ptimal Stimulation Level to Derive Variety Seeking Segments. European Advances in Consumer Research, 8, 368-370.

Cobb, C.J., Hoyer, W.D. (1986). Planned versus impulse purchase behavior. Journal of Retailing, 62, 384-410.

Dickman, S.J. (2000). Impulsivity, arousal and attention. Personality and Individual Differences, 28, 563-581.

Dittmar, H ., Drury, J. (2000). Self-image – is it in the bag? A qualitative comparison between ordinary and excessive consumers. Journal of Economic Psychology, 21(2), 109-142.

Falkowski, A., Tyszka, T. (2009). Psychologia zachowań konsumenckich. Gdańsk: GWP.

Faber, R.J., O ’Guinn, T.C. (1988). Compulsive Consumption and Credit Abuse. Journal of Consumer Policy, 11, 97-109.

Garbarski, L. (1998). Zachowania nabywców, Warszawa: PWE.

Gąsiorowska, A. (2003). Model struktury, deteminant i behawioralnych konsekwencji zakupów impulsywnych. Niepublikowana rozprawa doktorska. Wrocław: Politechnika Wrocławska, Wydział Informatyki i Zarządzania.

Gąsiorowska, A. (2011). Gender As a Moderator Of Temperamental Causes Of Impulse Buying Tendency. Journal of Customer Behaviour, 10(2), 119-142.

Gąsiorowska, A. (2013). Skala Postaw Wobec Pieniędzy SPP. Konstrukcja i walidacja narzędzia pomiarowego. Psychologia Ekonomiczna, 3, 20-39.

Hanley, A., Wilhelm, M.S. (1992). Compulsive buying: and exploration into self esteem and money attitudes. Journal of Economic Psychology, 13, 5-18.

Hausman, A. (2000). A multi-method investigation of consumer motivations in impulse buying behavior. Journal of Consumer Marketing, 17, 403-419.

Hornowska, E. (2007). Testy psychologiczne. Teoria i praktyka. Warszawa: Wydawnictwo Scholar.

Kacen, J.J., L ee, J.A. (2002). The Infuence of Culture on Consumer Impulsive Buying Behavior. Journal of Consumer Psychology, 12(2), 163-179.

Kollat, D.T., Willet, R.P. (1969). Is Impulse Purchasing Really a Useful Concept for Marketing Decisions? Journal of Marketing, 33, 79-83.

Lai, C.W. (2010). H ow financial attitudes and practices influence the impulsive buying behavior of college and university students. Social Behavior and Personality, 38(3), 373-380.

Magnusson, D. (1981). Wprowadzenie do teorii testów. Wrocław: PWN.

Mącik, D. (2008). Między przyjemnością a uzależnieniem. Psychologia zakupów nieplanowanych. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Grado.

Mendoza, N .A., Pracejus, J.W. (1997). Buy now, pay later: does a future temporal orientation affect credit overuse? Advances in Consumer Research, 24, 499-503.

Nosal, C.S., Bajcar, B. (1999). Kwestionariusz Orientacji Temporalnej AION-99, maszynopis niepublikowany.

O’Shaughnessy, J. (1994). Dlaczego ludzie kupują. Warszawa: PWE.

Punj, G . (2010). Impulse buying and variety seeking: Similarities and differences. Journal of Business Research, 64(7), 745-748.

Raju, P. S. (1980). O ptimum stimulation level: Its relationship to personality, demographics and exploratory behavior. Journal of Consumer Research, 7, 272–282.

Reynolds, K.E., Beatty, S.E. (1999). A relationship customer typology. Journal of Retailing, 75(4), 509-523.

Roberts, J.A., Jones, E. (2001). Money attitudes, credit card use and compulsive buying among American college students. Journal of Consumer Affairs, 35(2), 213-240.

Roberts, J.A., Sepulveda, C.J.M. (1999b). Money attitudes and compulsive buying: an exploratory investigation of the emerging consumer culture in Mexico. Journal of International Consumer Marketing, 11(4),53-74.

Rook, D.W. (1987). The buying impulse. Journal of Consumer Research, 14, 189-199.

Rook, D.W., Fisher, R.J. (1995). N ormative Influences on Impulsive Buying Behavior. Journal of Consumer Research, 22, 305-313.

Rook, D.W., G ardner, M.P. (1993). In the mood: impulse buyings affective antecedents. Research in Consumer Behavior, 6, 1-28.

Rook, D.W., H och, S.J. (1985). Consuming Impulses. Advances in Consumer Research, 12, 23-27.

Sharma, P., Sivakumaran, B., Marshall, R. (2006). Investigating Impulse Buying and Variety Seeking: Towards a General Theory of H edonic Purchase Behaviors. Advances in Consumer Research, 33(1), 388-389.

Shiv, B., Fedorkhin, A. (1999). H eart and Mind in conflict: the interplay of affect and cognition in consumer decision making. Journal of Consumer Research, 26, 278-292.

Steenkamp, J.B.E.M., Baumgartner, H . (1992). The role of optimum stimulation level in exploratory consumer behavior. Journal of Consumer Research, 19, 434-448.

Steenkamp, J.B.E.M., Baumgartner, H . (1995). Development and cross-cultural validation of a short form of CSI as a measure of optimum stimulation level. International Journal of Research in Marketing, 12, 97-104.

Steenkamp, J.B.E.M., Burgess, S.M. (2002). Optimum stimulation level and exploratory consumer behavior in an emerging consumer market. International Journal of Research in Marketing, 19, 131-150.

Steenkamp, J.B.E.M., Baumgartner, H . (1992). The role of optimum stimulation level in exploratory consumer behavior. Journal of Consumer Research, 19, 434-448.

Underhill, P. (2000). Why we buy. The science of shopping, London: TEXTERE Publishing Ltd.

Verplanken, B., H erabadi, A. (2001). Individual Differences in Impulse Buying Tendency: Feeling and no Thinking. European Journal of Personality, 15, 71-83.

Vohs, K.D., Faber, R.J. (2003). Spent Resources: Self-Regulatory Resource Availability Affects Impulse Buying. Journal of Consumer Research, 33, 537-547.

Walsh, P.A., Spiggle, S. (1994). Consumer spending patterns: dimensions and dichotomies. Advances in Consumer Research, 21, 35-40.

Westbrook, R.A., Black, W.C. (1985). A Motivation-Based Shopper Typology. Journal of Retailing, 61(1), 78-103.

Weun, S., Jones, M.A., Beatty, S.E. (1997). A Parsimonious Scale to Measure Impulse Buying Tendency. AMA Educators’ Proceedings, 8-26.

Weun, S., Jones, M.A., Beatty, S.E. (1998). Development and validation of the Impulse Buying Tendency Scale. Psychological Reports, 82(3), 1123-1133.

Whiteside, S.P., L ynam, D.R. (2001). The Five Factor Model and impulsivity: using a structural model of personality to understand impulsivity. Personality and Individual Differences, 30, 669-689.

Wielgo, M., Tyśnicki, M. (2002). Jak szaleć to szaleć. Gazeta Wyborcza z dnia 30.03.2002 r.

Wood, M. (1998). Socio-economic status, delay of gratification, and impulse buying. Journal of Economic Psychology, 19, 295-320.

Youn, S., Faber, R.J. (2000). Impulse buying: its relationton personality traits and cues. Advances in Consumer Research, 27, 179-185.

Zawadzki, B., Strelau, J., Szczepanik, P., Śliwińska, M. (1998). Inwentarz Osobowości NEO-FFI. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych.

Zuckerman, M., Kuhlman, D.M., Joireman, J., Teta, P., Kraft, M. (1993). A comparison of three structural models for personality: the big three, the big five and the alternative five. Journal of Personality and Social Psychology, 65, 757-768.

Pobrania

Numer

Dział

ARTYKUŁY